Epilepsi

 


Konu başlıkları

  1. Epilepsi nedir?

  2. Epilepsiye neler sebep olur?

  3. Epilepsi tipleri nelerdir?

  4. Tanı yöntemleri nelerdir?

  5. Tedavisi var mı

  6. Çocuğumun hayatı nasıl etkilenecek?

  7. Antiepileptik ilaçlar nelerdir?


Epilepsi nedir?

Epilepsi beyindeki elektriksel uyarıların anormal ve düzensiz ortaya çıkışı sonrası oluşan bir bozukluktur. Beyin birbirleriyle elektriksel ve kimyasal yöntemlerle bağlantı kuran milyarlarca hücreden oluşmuştur. Epileptik nöbet buradaki kontrolun bozulduğu ve uyarı için gerekli eşik değerin düştüğü zamanlarda ortaya çıkar. Epilepsili hastalarla sağlam hastalar arasındaki fark uyarı için eşik değerin daha düşük olmasıdır. Tarihteki ilk tıbbi yazılar incelendiğinde epilepsinin insanlık tarihiyle birlikte ortaya çıktığı saptanmıştır. Çok az hastalık epilepsi kadar dikkat çekici ve anlaşılmaz olmuştur. Tarih boyunca epileptik hastaları ve ailelerini en çok üzen şey diğer insanların onları ve durumlarını anlamamaları veya yanlış değerlendirmeleri olmuştur. Epilepsi görülme sıklığı toplumlara göre yüz kişide 1 ile 4 arasında değişmektedir. Epilepsili hastaların yüzde ellisinde ilk nöbetler 10 yaştan önce başlamaktadır ve yaş ilerledikçe azalmaktadır. Bazı hastalarda nöbetlerin tamamen kaybolduğu görülmektedir. Görüldüğü gibi yanlız değilsiniz ve derdiniz de çaresiz değil!

Başa Dön

Epilepsiye neler sebep olur?

Bir çok durumda epilepsinin belli bir nedeni bulunamaz. Bazen de doğumsal beyin yapı bozuklukları, menenjit gibi infeksiyonlar, genetik hastalıklar, kafa travmaları epilepsiye yol açabilmektedir. Yaklaşık hastaların % 65'inde herhangi bir neden bulunamamaktadır. Bazı epilepsi tipleri için ise kalıtsal geçiş söz konusudur, yani anne veya babada bu epilepsi tipi varsa çocukta da olma olasılığı yüksektir. 

Başa Dön

Epilepsi tipleri nelerdir?

Uluslararası Epilepsi ile Savaş Derneği epileptik nöbetleri sınıflamıştır. Bu sınıflamaya göre nöbetler iki tiptir:

  1. Jeneralize nöbetler: Genellikle bir uyarı olmaksızın ortaya çıkan ve bilinç kaybı ile karakterize nöbetlerdir. Absans nöbeti olarak adlandırılan tipinde sadece 5-15 sn süren bilinç kaybı ve dalma vardır. Bu sırada hastada düşme veya kol ve bacaklarda kasılma olmaz. Tonik-klonik olarak adlandırılan nöbetler ise en çok bilinen, kollarda ve ayaklarda çırpınma ve kasılma, idrar kaçırma ,diş ısırma ile karakterize nöbetlerdir. Bu nöbetler genellikle iki bölümlüdür. Tonik kasılma dediğimiz ilk bölümde hastanın bilinci kaybolur ve yere düşer, vücut ve kollar, bacaklar kasılır ve bir süre kasılı kalır. Klonik kasılma dediğimiz ikinci bölümde tüm vücutta atmalar şeklinde hareketler ortaya çıkar. Nöbetten sonra bilinç yavaş yavaş yerine gelir.

  2. Parsiyel nöbetler: Bu hastalarda bilinç kapalı veya açık olabilir. Nöbetler sadece bir kolda oynama, ağız kenarında çekilme gibi hareketler şeklinde olabileceği gibi; anormal bir koku duyma, hayal görme, kafa çevirme, sürekli elbiseyi çekiştirme gibi garip davranışlar tarzında da olabilmektedir.

Başa Dön

Tanı yöntemleri nelerdir?

Tanıda en önemli nokta sizin çocuğun geçirdiği nöbeti çok iyi tarif etmenizdir. Bu epilepsiyle karışabilen birçok hastalığın dışlanmasına ve epilepsinin tipinin tayin edilmesinde çok önemli rol oynayacaktır. İyi bir tarif gereksiz bir sürü incelemeden de sizi kurtaracaktır. Tanı için en önemli laboratuvar testi EEG olarak kısaltılan elektroensefalogramdır.

EEG beynin elektrik aktivitesini ölçmekte kullanılan güvenli ve ağrısız bir testtir. Bu işlem sırasında kafaya elektrotlar yapıştırılmakta ve bunlar kablo aracılığıyla EEG makinesine bağlanmaktadır. EEG beynin elektrik aktivitesinin normal olup olmadığını ve epilepsiye yol açaçak elekriksel bir odağın varlığını gösterir. Her zaman kesin bir sonuç alınamayabilir. Bazen normal insanlarda anormal sonuçlar çıkabildiği gibi epileptik hastalarda da normal sonuçlar alınabilir.

EEG sonuçlarına göre hastalara ek olarak beyin MR veya tomografi gibi görüntüleme yöntemleri, kan tahlilleri, psikolojik ve zeka gelişimini değerlendiren testler, bazı metabolik testler de istenebilir.

Başa Dön

Tedavisi var mı?

Nöbet riskini azaltmada en önemli nokta çocuğun yaşam biçiminin düzenlenmesidir. nöbeti tetikleyen faktörlerden kaçınmak gereklidir. Bu nedenle hastalar aç kalmamalı, yeterli uyku uyumalı, çok fazla egzersiz yapmamalı, alkolden mümkün olduğunca kaçınmalıdır.

İlaç Tedavisi

Günümüzde epilepsi için kullanılan birçok ilaç ve seçenek vardır. İlaç tedavisindeki amaç nöbet sayısını azaltmak ve mümkün olduğunca normal bir yaşam sürülmesini sağlamaktır. İlaç seçimi nöbetin tipine, hastanın yaşına ve diğer faktörlere bakılarak yapılır. İlaç başlandıktan sonra genellikle en az iki yıl süreyle ilaca devam edilir.

Diğer Tedaviler

İlaç tedavisine cevap vermeyen veya yeterli düzeyde nöbet kontrolu sağlanamayan hastalarda özel bir diyet programı, cerrahi yöntemler ve vagus sinir stimülasyonu denilen pil uygulaması da yapılabilmektedir.

Başa Dön

Antiepileptik ilaçları görmek için tıklayınız


Çocuğumun hayatı nasıl etkilenecek?

  1. En önemli nokta ilaçların mutlaka düzenli ve zamanında alınmasıdır.

  2. Eğer çocuk 3 yaşından büyükse mutlaka hastalığından onun anlayacağı şekilde bahsetmek gereklidir.

  3. Çocuğun bakımıyla uğraşanlara, yakın akrabalara, özellikle öğretmenlere ve gündüzleri sık nöbet geçiriyorsa okul arkadaşlarına da hastalıktan bahsedilmeli ve bu hastalığın utanılacak bir şey olmadığı belirtilmelidir.

  4. Çocuğun arkadaşlarıyla oyunlar oynaması, okul aktivitelerine, gezilerine katılmasına izin verilmelidir.

  5. Ağır sporlar hariç diğer sporları yapmasında sakınca yoktur. Halatla yükseğe tırmanma, dağcılık, aletli jimnastik gibi sporlar tehlikeli olabilir. Özellikle basketbol, futbol gibi ekiple oynanan sporlar çok sık nöbet geçirmeyen hastalar için zararsızdır.

  6. Yüzme ve bisiklete binme gibi aktiviteler mutlaka bir erişkinin gözetiminde yapılmalıdır.

  7. Çocuğun tek başına küvette yıkanmasına izin verilmemelidir, sıcak su nöbeti tetikleyebilir. 

  8. Çok aşırıya kaçılmadığı sürece herhangi bir yiyecek kısıtlaması yapılmamalıdır.

Başa Dön

Epilepsi ile ilgili sitelere girmek için tıklayınız.


Doç. Dr. Bülent ÜNAY
Çocuk Nörolojisi Uzmanı                                                                                                                                         Son Güncelleme tarihi: 14/01/09